ปฐมบทของริมโพ้ง: การกำเนิด Levi's 501 ในยุคเปลี่ยนผ่าน

ปฐมบทของริมโพ้ง: การกำเนิด Levi's 501 ในยุคเปลี่ยนผ่าน

ในโลกของนักสะสมยีนส์ Levi's รุ่น 501 ถือเป็นสัญลักษณ์แห่งคุณภาพสูงสุดมาโดยตลอด กางเกงรุ่นนี้เริ่มมีรหัสปรากฏครั้งแรกในช่วงปี 1890 และผลิตจากผ้าที่มาจากเครื่องทอหน้าแคบ ทำให้มีเอกลักษณ์สำคัญคือ "ริมแดง" (selvedge denim) ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในหมู่นักสะสมว่าคือสุดยอดของผ้าเดนิมคุณภาพเยี่ยม

อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่ช่วงทศวรรษ 1960s เทคโนโลยีการทอผ้าได้พัฒนาอย่างก้าวกระโดด เครื่องจักรใหม่สามารถทอผ้าได้หน้ากว้างขึ้นเกือบเท่าตัวจากที่เคยถูกจำกัดเพียงแค่ 30 นิ้ว การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ Levi's สามารถผลิตยีนส์ได้ในปริมาณที่มากขึ้นและลดต้นทุนได้ และเริ่มนำผ้าจากเครื่องทอใหม่มาใช้กับกางเกงรุ่นอื่นๆ ซึ่งไม่ได้มีความสำคัญเท่ารุ่น 501 ทำให้กางเกงเหล่านั้นมีลักษณะเป็น "ริมโพ้ง" (overlock stitch) แทน

กำเนิดของ 501 ริมโพ้ง

แม้ว่ารุ่นอื่นๆ จะเริ่มมีการใช้ริมโพ้งแล้ว แต่ Levi's 501 ซึ่งเป็นรุ่นเรือธงที่ยังคงสืบทอดคุณภาพระดับ XX ยังคงยึดมั่นในการใช้ผ้าจากเครื่องทอเก่าที่ผลิตริมแดงต่อไป แต่เมื่อเครื่องจักรเก่าเริ่มเสื่อมสภาพลงและค่าบำรุงรักษาสูงขึ้น Levi's จึงต้องตัดสินใจนำเครื่องทอที่ทันสมัยเข้ามาใช้ในการผลิตรุ่น 501 อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทำให้เกิดการผสมผสานที่น่าสนใจขึ้นในตลาด นั่นคือ 501 ที่ยังคงผลิตจากเครื่องเก่าก็จะเป็นริมแดงเหมือนเดิม ในขณะที่ตัวที่ผลิตจากเครื่องใหม่ก็จะเป็น ริมโพ้ง นี่คือจุดกำเนิดของ Levi's 501 ริมโพ้ง ครั้งแรกในโลก

จากภาพด้านบนจะเห็นตะเข็บแบบนี้เขาเรียกตะเข็บ Levi's 501 ริมโพ้ง ซึ่งในปี 1983 นี้ ก็จะใช้เส้นด้ายสีน้ำตาลในการโพ้งริมผ้า สองด้านก็จะโพ้งไม่เหมือนกันแบบในภาพ

ยุคของ "501 แซ็กดำ"

การมาของ 501 ริมโพ้ง ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว แต่มาพร้อมกับรายละเอียดสำคัญอีกอย่างหนึ่งนั่นก็คือ "แซ็กดำ" ซึ่งหมายถึงการเย็บด้ายสีดำเป็นรูปแซ็กแซ็กที่มุมกระเป๋าหลัง จากการสำรวจข้อมูล กางเกง 501 ริมโพ้ง ที่พบว่าผลิตเร็วที่สุดนั้นมาจาก เดือนธันวาคม ปี 1979 และทุกรายละเอียดอื่นยังคงเหมือนกับรุ่นริมแดงทุกประการ นักสะสมจึงเรียกกางเกงในยุคนี้ว่า "501 แซ็กดำ"

รุ่น 501 แซ็กดำ ถูกผลิตควบคู่ไปกับรุ่นริมแดงปกติ และมีช่วงเวลาการผลิตที่ค่อนข้างจำกัด โดยมันอยู่ไปจนกระทั่งแซ็กมุมกระเป๋าหลังเปลี่ยนสีจากสีดำเป็นสีส้ม ซึ่งกางเกงที่เริ่มใช้ แซ็กส้ม เร็วที่สุดคือใน เดือนพฤษภาคม ปี 1983 แม้ว่าการเปลี่ยนผ่านนี้จะไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันในทุกโรงงาน แต่ก็จำกัดอยู่ในช่วง เดือนพฤษภาคมถึงกันยายน ปี 1983

ทรงกางเกงยีนส์ Levi's 501 ปี 1983 นี้ แน่นอนครับว่าเป็นทรงมาตรฐาน กระบอกขาตรง แต่ว่าจะเข้ารูปสมส่วนกับผู้สวมใส่ กระเป๋าหลังใบจะเล็ก เนื้อผ้ารุ่นนี้เป็นผ้า Levi's เนื้อทราย  Shrink to fit ผ้าดิบ หดตัวหลังซักประมาณ 10%

ป้ายกระดาษการันตี เป็นกระดาษแข็งสีเหลืองอ่อนครับ เนื้อกระดาษก็ธรรมดา กระดาษแข็งนั่นหละครับ

สำหรับการตัดเย็บตะเข็บตรงด้านในขากางเกง ก็เป็นการเย็บด้วยด้ายสีน้ำตาลเส้นเดียวเหมือนกับกางเกงยีนส์ Levi's ริมแดง ซึ่งกางเกงยีนส์ Levi's 501 ริมโพ้ง ในยุคต่อๆมา ก็จะเย็บตะเข็บด้านในคู่ ด้วยเส้นด้ายสีน้ำเงินอีกเส้นนะครับ

ป้ายปะเก็นเครื่องหมายการค้าของกางเกงยีนส์ Levi's 501 ริมโพ้ง ตัวนี้มีพิมพ์ด้วยหมึกสีดำ Care instruction inside garment ยังคงเป็นรูปแบบของกางเกงยีนส์ Levi's ริมแดงอยู่เลยนะครับ

ป้ายกระดาษการันตี และป้ายกระดาษระบุองค์ประกอบต่างๆ ของกางเกงยีนส์ยังคงติดอยู่กับกระเป๋าหลัง พร้อมด้วยป้าย Red Tab

หมุดย้ำ Rivet ด้านหน้าเป็นทองแดง ประทับอักษรย่อ L.S.&C.O.-S.F. 

หมุดย้ำด้านในก็ประทับอักษรย่อเหมือนกันครับ แต่โลหะด้านในเป็นสีเงินขาว ทำจากโลหะอะลูมิเนียม ซึ่งเจ้าหมุดย้ำโลหะแบบนี้ เก็บไว้นานๆ มันก็ผุ หลุดออกมาเองนะครับ ผมเจอหลุดหลายตัวแล้ว แต่ว่าการยึดติดของแกนหมุดยังคงแน่นหนาอยู่เหมือนเดิม

กระดุม Button Fly เม็ดเล็กทำด้วยโลหะเคลือบผิวเงา ก้านกระดุมเป็นโลหะสีเงิน

กระดุมเม็ดบนสุด จะใหญ่กว่าเม็ดอื่นๆ เป็นโลหะชุบสีเงิน ด้วยความที่มีอายุมากแล้ว จึงทำให้ที่เคลือบหลุดลอกออกไปบ้างตามกาลเวลา

ตัวเลขที่ประทับไว้ด้านหลังกระดุม หมุดตุ่ย ตอกหมายเลขไว้สามตัวคือ 653 เป็นรหัสที่ระบุถึงสถานที่ผลิตกางเกงยีนส์แห่งหนึ่ง ในประเทศอเมริกา ซึ่งตัวเลขนี้จะต้องตรงกันกับป้ายแคร์ ที่อยู่ด้านในกางเกง

ป้ายแคร์ Care Instruction จะมีหมายเลขสำคัญที่ระบุไว้ คือ 501 เป็นหมายเลขรุ่น 

หมายเลข 11 คือผลิตในเดือน 11 ซึ่งถือเป็นปลายปี Levi's ผ้าริมแดงน่าจะหมดไปจากสต๊อกเรียบร้อยแล้ว จึงเริ่มนำผ้าริมโพ้ง มาผลิตเป็นล๊อตแรกในเดือนนี้

หมายเลข 83 คือผลิตในปี 1983 ปีนี้ยังมีกางเกงยีนส์ริมแดงผลิตอยู่ แต่ช่วงปลายปีบางโรงงานก็เริ่มที่จะผลิตเป็นกางเกงยีนส์ริมโพ้ง อย่างกางเกงยีนส์ Levi's 501 ตัวนี้

หมายเลข 653 คือรหัสสถานที่ผลิตแห่งหนึ่งในประเทศอเมริกา ซึ่งต้องตรงกันกับหมายเลขที่ตอกไว้หลังกระดุม

เลขอื่นๆ ไม่ทรายนะครับ ต้องขออภัยด้วยครับ

ภาพป้ายแคร์ อีกด้านก็จะระบุวิธีการซักล้าง และคุณสมบัติของผ้าที่จะหดตัวประมาณ 10%  มีอักษรตัวเลข บอกขนาดไซส์ไว้ด้วย คือ W31 L29 ต้องตรงกันกับป้ายปะเก็นด้านหลังนะครับ

สรุปการเปลี่ยนผ่าน

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ช่วยให้นักสะสมสามารถระบุยุคของกางเกง 501 ได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น:

• ก่อนธันวาคม 1979: กางเกง 501 ทั้งหมดเป็นริมแดง

• ธันวาคม 1979 - กันยายน 1983: พบกางเกง 501 ทั้งแบบริมแดงและริมโพ้ง การดูแซ็กดำที่มุมกระเป๋าหลังจะช่วยยืนยันว่าเป็นกางเกงในยุคนี้

• หลังกันยายน 1983: กางเกง 501 ทั้งหมดเป็นริมโพ้ง และแซ็กมุมกระเป๋าหลังจะเป็นสีส้ม ซึ่งถือเป็นการเข้าสู่ยุคของ "501 ป้ายแคร์" อย่างเป็นทางการ

การที่ Levi's ตัดสินใจเปลี่ยนจากริมแดงมาเป็นริมโพ้งไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องของการลดต้นทุน แต่ยังสะท้อนถึงวิวัฒนาการทางอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนไป และเป็นจุดที่ทำให้ Levi's เริ่มปรับตัวจากแบรนด์ Workwear ดั้งเดิมสู่แบรนด์แฟชั่นระดับโลกในที่สุด